تهران - خیابان شهید مطهری، خیابان میرعماد، کوچه پنجم، پلاک 3 «پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی» 021-8874-7632

 

اهمیت و ویژگی دوره:

این موضوع به خوبی مشخص است که تعداد قابل توجهی از مردم اطراف ما را افراد کم توان به خود اختصاص می دهند. شیوع کم توانی در کشور آمریکا در بین بچه های 5 تا 15 ساله 3/6 درصد است. گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO) در سال 2008 تخمین می زند که تقریبا 200 میلیون کودک که دارای کم توانی هستند در سراسر دنیا زندگی می کنند. برخی دیگر از منابع به نقل از انجمن روانشناسی آمریکا میزان شیوع کم توانی ذهنی را حدود 5/2 درصد از هر جمعیت دانسته که البته 85 درصد این افراد دارای کم توانی ذهنی خفیف می باشند. آمار افرادی که در سال 2030 دچار کم توانی رشدی خواهند بود دو برابر خواهد شد. نتایج جدیدترین مطالعات نشان می دهند که تقریبا تنها یک سوم از افراد کم توان ذهنی به اندازه ی کافی فعالیت بدنی دارند و آمادگی جسمانی افراد کم توان ذهنی در سطحی بسیار پائین تر از سایر افراد جامعه است یکی از راه های بهبود وضعیت زندگی این افراد ورزش و فعالیت بدنی است. اجرای تمرینات ورزشی نه تنها مشکلات خاص این افراد را مرتفع می سازد بلکه در افزایش سلامت کلی این افراد نیز موثر است. پژوهش گران مختلف نشان داده اند که این افراد برای سالم ماندن و حفظ سلامتی نیاز به فعالیت های بدنی و ورزشی بیشتری داشته و مربیان، والدین و ... می باید این افراد را تشویق به داشتن زندگی فعال تری نمایند.

در بسیاری از کشورهای دنیا سهم مشخصی از منابع ملی متعلق به افراد کم توان است. سیاست مداران در تدوین تمامی برنامه های ملی سعی می نمایند تا این افراد را به عنوان شهروندان کشورشان مد نظر قرار داده و حقوق انسانی آنها را رعایت کنند. اما با وجود افزایش میزان توجه به این افراد در سطح بین الملل، بازهم برخی از نیاز های آنها به خوبی مرتفع نشده است. یکی از چالش های افراد کم توان و خانواده آنها یافتن فعالیت های تفریحی مناسب برای این افراد در سطح جامعه است زیرا حضور این افراد با محدودیت هایی مواجه است. لذا آنها از شرکت در فعالیت ها در جامعه باز مانده و منزوی می شوند و این عوامل خود باعث کاهش فعالیت های اجتماعی، مشکلاتی برای سلامتی و کاهش کیفیت زندگی در آنها می شود.

این موضوع طی تحقیقات مختلف نشان داده شده است که شرکت در فعالیت های بدنی متناسب با سن کودکان موجب رشد دوستی و دستیابی به سلامت جسمی و ذهنی بسیار مهم است. شرکت در فعالیت های بدنی یکی از بهترین روش ها برای پیشگیری از بیماری های مزمن، افزایش استقلال و کاهش وابستگی و افزایش کیفیت زندگی در افراد کم توان ذهنی است. نتایج تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان داده اند که شرکت افراد کم توان ذهنی در برنامه های ورزشی گروهی سازماندار موجب افزایش مهارت های جسمی و روانی شده و در انسجام خانواده بسیار اثربخش است.

با توجه به این که نتایج تحقیقات انجام شده در این حوزه نشان داده اند که سن امید به زندگی در افراد کم توان ذهنی افزایش یافته است، لذا باید در خصوص مشکلات ثانویه ای همچون دیابت، چاقی و پرفشار خونی که متعاقب افزایش سن در این افراد به احتمال بیشتری رخ خواهند داد، توجه بیشتری را باید انجام داد تا سلامت کلی و وضعیت کیفیت زندگی این افراد بهبود پیدا کند. با توجه به تفاوت های زیادی که در وضعیت سلامت افراد کم توان ذهنی و افراد سالم وجود دارد سازمان های مختلفی سعی در بر طرف نمودن این شکاف دارند.

ارتقاء سلامت عمومی کلیه ی افراد جامعه از جمله مهم ترین وظایف هر دولتی محسوب می شود. از جمله ی مورد توجه ترین افراد جوامع بشری، افراد کم توان هستند که به دلیل مشکلات جسمی، روانی و متعاقب آن مشکلات مختلف اجتماعی و معیشتی توانایی ایجاد رفاه و بهبود وضعیت زندگی خود را ندارند. بنابراین توجه به سلامت این افراد از جمله ی مهم ترین اولویت ها است. همانطور که در مباحث پیشین ذکر گردید فعالیت بدنی و ورزش برای این افراد بسیار ارزشمند است. اما یک نکته ی مهم در اجرای فعالیت های بدنی، نوع تمرینات مفید برای این افراد است. مربیان، والدین و مراقبت کنندگان می باید نهایت دقت را در زمینه ی انتخاب نوع تمرینات مناسب برای این افراد انجام دهند. محققین مختلفی در سراسر دنیا به بررسی تحقیقات انجام شده در زمینه آمادگی جسمانی مرتبط با تندرستی در این افراد پرداخته اند. این پژوهش گران بر ارتباط آمادگی جسمانی با سلامت عمومی این افراد در همه ی سنین تاکید داشته و شیوه های ارتقاء آمادگی جسمانی را برای افزایش سلامت عمومی مد نظر قرار دادند. اما پس از مرور تحقیقات انجام شده بر روی این افراد نتیجه گرفته اند که برنامه های تمرینی استفاده شده برای این افراد در تحقیقات مختلف ناکارآمد بوده و تمرین دهندگان این افراد نیاز به دانش و معلومات بیشتری در این خصوص دارند.

کمبود برنامه های مدون ورزشی و توانبخشی برای افراد کم توان با توجه به نوع معلولیت آنها یکی از مشکلاتی است که حتی در پیشرفته ترین کشورهای دنیا نیز وجود دارد و دانشمندان را بر آن داشته تا با بررسی بیشتر و جامع تر، این مسئله را حل نمایند. پژوهشگاه تربیت بدنی پس از بررسی تحقیقات انجام شده در این زمینه و همچنین اجرای چندین طرح پژوهشی مرتبط با این حوزه سعی در انتقال دانش موجود از طریق دوره های آموزشی کوتاه مدت با عنوان توانبخشی ورزشی برای افراد کم توان ذهنی نموده است. این دوره می تواند به عنوان یک نقطه شروع بسیار خوب به محققین، تمرین دهندگان و کارشناسان دانشگاه های توانبخشی و علوم بهزیستی، مراکز نگهداری کودکان کم توان ذهنی، مدارس کودکان استثنایی و کلیه ی پژوهش گران و علاقمندان به فعالیت در این حوزه کمک شایانی نماید.

ارسال پیام